Personel devri süreçlerinde en kritik konulardan biri işçinin rızasıdır. Bu yazıda hem rızanın hangi devir türlerinde arandığını, hem de işçi rıza göstermediğinde ya da devir işlemi bu yüzden gerçekleşmediğinde ortaya çıkan sonuçları ele alacağız.

Kural şöyle özetlenebilir: Nakil işleminde işçinin rızası aranmaz çünkü işveren değişmemektedir. İşyeri devri işleminde de rıza aranmaz çünkü kanun, devrin işçi için otomatik bir fesih sebebi olmadığını açıkça söyler. Alt işverenler arası devirde de durum aynıdır çünkü Yargıtay bu işlemi işyeri devri saymaktadır. Ama iş sözleşmesi devrinde tablo tersine döner: Burada rıza olmazsa olmazdır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yerleşik kararına göre hizmet akdi devri, devreden, devralan ve işçi arasında üçlü bir irade birliği gerektirir ve işçi rıza göstermezse devir hukuken gerçekleşmez.

Peki, devir teklif edildi, işçi kabul etmedi ve devir gerçekleşmedi diyelim. Bu durumda işçinin bir fesih ya da tazminat talep hakkı doğar mı? Hayır, doğmaz. Çünkü henüz hiçbir işlem yapılmamıştır, işçinin eski sözleşmesi ve ona bağlı tüm hak ve yükümlülükler olduğu gibi devam eder. Rıza sorulmuş, olumsuz yanıt alınmış, süreç orada durmuştur. Bu işçi açısından bir kayıp değil, mevcut durumun korunmasıdır.

Farklı ve daha hassas olan senaryo şu: İşçi, rızasını gerektiren bir devri kabul etmiyor ama işveren buna rağmen onu işten çıkarmak istiyor. Bu durumda personelin eski iş yerindeki tüm özlük haklarını talep etme ve yeni iş yeriyle çalışmayı reddetme hakkı saklıdır. Eğer işveren buna rağmen çıkış işlemi yaparsa, bu bir fesih olarak değerlendirilmeli ve fesih kurallarına göre yürütülerek işçinin ihbar, kıdem ve yıllık izin gibi tüm hakkedişleri eksiksiz ödenmelidir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir kararı da bu noktayı çok net biçimde ortaya koyuyor: “İşçinin rızası olmadan yapılan bir hizmet akdi devri teşebbüsü karşısında işçinin yeni işverenin iş yerinde işe başlamaması, işverence yapılmış bir fesih olarak kabul edilmelidir.”

Bu satırların özeti ise şu: Rıza sadece bir formalite değil iş sözleşmesi devrinin kurucu unsurudur. Rızayı yok sayarak yürütülen bir devir, aslında gizlenmiş bir fesihtir ve fesih gerekleri ile sonuçlandırılmalıdır. Gelecek yazımızda, bu rızanın ve tüm devir şartlarının yazıya döküldüğü belgeyi, yani devir protokolünü ele alacağız.

https://oguzhanaslan.com/bilgi-bankasi/blog/