Personel devrinin amacı, bir çalışanı eski iş yerinden veya işvereninden yenisine, o güne kadar biriken tüm hakları ile birlikte taşımaktır. Bu prensip, kıdem ve yıllık izin hesaplamalarının da omurgasını oluşturur.
Kıdem hesabında kural nettir: Devrolan işçinin kıdemi, devreden firmadaki ilk işe giriş tarihinden itibaren hesaplanır. Diyelim ki bir çalışan A alt işveren firmasından B alt işveren firmasına devredildi ve bir süre sonra kıdem tazminatı hesaplanması gerekti. Bu durumda esas alınacak tarih, çalışanın A firmasında işe başladığı gündür, devir tarihi değil.
Yıllık izin de birebir aynı mantıkla işler. Devrolan işçinin izin hakkedişleri, yine devreden firmadaki ilk işe giriş tarihinden itibaren hesaplanır ve eski firmadan kalan izin alacakları yeni firmaya geçer. Burada ilginç bir ayrıntıya dikkat çekmek isterim: Eğer devir, işçinin yıllık izin hak edişine az süre (örneğin yirmi gün) kala gerçekleşmişse, yine eski işe giriş tarihi esas alınır ve işçi devirden (örneğin yirmi gün) sonra o yeni izin hakkını kazanmış olur. Yani devir işlemi, izin sayacını sıfırlamaz.
Peki devir öncesi ve sonrası doğan alacaklardan kim sorumludur? Burada tarafların protokolle belirlediği kurallar önceliklidir ama protokolde bir düzenleme yoksa genel yaklaşım şudur: Devir öncesinde doğmuş alacaklardan devreden ve devralan firma iki yıl boyunca birlikte (müteselsilen) sorumludur. Devir sonrasında doğan alacaklardan ise yalnızca devralan firma sorumludur. Bu iki yıllık sınır, 4857 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinden gelir ve işçiyi koruyan önemli bir güvence oluşturur.
Uygulamada gördüğüm en büyük hata, bu hesaplamaların devir protokolünde açıkça yazılmaması. Kıdem başlangıç tarihi, yıllık izin bakiyesi ve iki yıllık müteselsil sorumluluk süresi protokolde net biçimde belirtilmezse, ileride hem işçi hem de işverenler için ciddi ihtilaf kapıları aralanıyor. Bu nedenle her devir protokolünün sayısal bir ekle desteklenmesini, yani işçi bazında kıdem başlangıç tarihi ve izin bakiyesi tablosuyla birlikte imzalanmasını öneririm.
Bir sonraki yazımızda, bu haklara giden yolun ilk basamağına, yani işçinin rızasına odaklanacağız ve “hangi devir türünde rıza şart, hangisinde değil ve işçi rıza göstermezse ne olur” gibi soruları cevaplayacağız.
