NATO (North Atlantic Treaty Organization), Türkçe ismi Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü olan uluslararası örgütün geleceği soru işareti altında.
1949'da 12 kurucu üye ile oluşturulan örgütün bugün 32 üyesi var. Türkiye'nin 1952'de üye olduğu örgüt askeri bir pakt.
İkinci Dünya Savaşı sonrası, dünyanın Batı ve Doğu Bloku olarak ikiye ayrıldığı dönemde Batı Bloku'nun askeri bir birlik olarak bir araya getirilmesinin hedeflendiği paktın kuruluş amacı, SSCB'nin önderliğindeki Doğu Bloku'na gerektiği zaman gerektiği yerde en sert müdahaleyi yapabilmekti.
X X X
Bu kadar önemli bir amaç için oluşturulmuş NATO'nun geleceği bugün ciddi bir şekilde tartışılıyor.
Aslında bu tartışma gecikti bile. Çünkü günümüz dünyası 1950'lerin dünyası değil.
SSCB dağıldı.
Doğu Bloku diye bir blok kalmadı. Blok üyesi birçok ülke bugün Avrupa Birliği üyesi.
Dünyada güç dengeleri değişti. AB oluştu, Çin yeni bir güç olarak ortaya çıktı.
Sözün özü son durum itibariyle NATO kime karşı, ne için vardı? Kuruluş amacı bugün için geçerli miydi?
Bu sorunun cevap bulmasının aciliyeti, son ABD/İsrail-İran Savaşı'nda ortaya çıktı.
NATO'nun önder ülkesi olan ve varlığının devamındaki asli unsur olan ABD, kendi çıkarı için NATO'nun harekete geçmesini istedi.
NATO'nun Avrupalı üyelerinin önde gelenleri buna karşı çıktı. Bu çok da şaşıracak bir durum değildi. Her an beklenen bir karşı çıkıştı. Çünkü ülkelerin menfaatleri aynı değildi.
Kiminin İran ile çok geniş ticareti vardı.
Kimi İsrail'in yayılmacı politikasına karşı çıkıyordu.
Kimi ABD'den bazı beklentilerine artık cevap bulamıyordu, hatta diplomasiye hiç de uygun olmayan hakaretlerle karşılaşıyordu.
Sonuçta ilk fireyi NATO'nun en büyük ortağı ABD verdi.
Trump, NATO'nun artık bir işe yaramadığını ve örgütten ayrılmayı düşündüklerini söyledi.
Bu konuda Trump blöf yapmış olabilir. Ama blöf değilse bu konu ciddi bir şekilde incelenmeli. Çünkü ABD'nin olmadığı bir NATO, eski yaptırım gücüne sahip olamayacaktır.
Ancak menfaat çatışmasının bu kadar ayyuka çıktığı bir ortamda bu birlik daha ne kadar devam edebilir?
Bu arada Avrupa Birliği'nin bir ordu yapılanması ihtiyacı gün gibi aşikar.
Gerçi Avrupa Birliği'nin bir birlik olarak daha ne kadar devam edeceği soru işareti. Birlik içerisindeki ülkelerde de fikir ayrılıkları var. Bir şekilde bu birliği sürdüreceklerse günümüz dünyasında ciddi bir askeri güce sahip olmaları tartışılmaz bir gerçek.
Sonuçta NATO ile ilgili önümüzde üç olasılık var;
1. ABD, isteği doğrultusunda AB üyesi ülkeleri dize getirir ve pakt yeni bir hedef yapılanması ile yoluna devam eder.
2. ABD, NATO'dan çıkar, AB üyesi ülkeler kendi istekleri doğrultusunda paktı yapılandırırken, daha fazla askeri güç ile birliğe katılırlar.
3. NATO, Varşova Paktı gibi misyonunu tamamlamış bir örgüt olarak dağılır ve tarihteki yerini alır.
