Futbolun efsanesi, tartışmasız kralı, 10 numaranın daimi sahibi Pele yani Edson Arantes do Nascimento 2022’nin son günlerinde bu dünyadan göçtü. Uzun zamandır mücadele ettiği sağlık sorunları yakasını bırakmamıştı, yeni yılı hastanede göreceği söyleniyordu ama olmadı, 29 Aralık 2022’de ölüm haberi ajanslardan dünyaya yayıldı.
Futbol dünyasını, ama öncelikle Brezilya’yı yasa boğan habere önce kimse inanmak istemedi. Oysa uzun zamandır yaşam mücadelesi veriyordu. Pele, 2022 Kasım ayı sonlarında solunum yolu enfeksiyonu ve kolon kanserine bağlı komplikasyonlar nedeniyle Sao Paulo'daki Albert Einstein Israelite hastanesine kaldırıldı. Ölümünden 5 hafta önce hastane, kanseri ilerledikçe sağlığının kötüleştiğini açıkladı. Ve Pele 29 Aralık 2022 tarihinde çoklu organ yetmezliğinden ve bağırsak kanseri sebebiyle tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.
İlerleyen yaşına ve sağlık sorunlarına rağmen neşesinden hiçbir şey kaybetmeyen Pele, futboldaki 10 numaranın 10 numara olmasını sağlayan futbolcuydu. Kendisinden sonra 10 numarayı giyen en ünlü futbolcu olan Maradona’nın ardından o da dönüşü olmayan yolculuğa çıktı ve kariyerine başladığı kulüp olan Santos’un stadından binlerce kişi tarafından uğurlandı.
17 yaşında Dünya Kupasını havaya kaldıran en genç oyuncu oldu. Futbol kariyeri boyunca 1200 gol atan efsane futbolcu Dünya Kupasını 3 kere kazanan tek isim aynı zamanda.
1956'dan emekli olduğu 1977'e kadar yani tam 21 yıl, hazırlık maçları da dâhil olmak üzere oynadığı bin 363 maçta attığı bin 279 golle Guinness Dünya Rekorlar kitabına girdi.
Tüm zamanların en iyi futbolcularından biri olarak kabul edilen Pele; Franz Beckenbauer, Alfredo Di Stefano ve Karl-Heinz Rummenigge gibi futbolcuların yanı sıra FIFA tarafından da "en iyisi" olarak nitelendirildi. 2000 yılında da Maradona ile birlikte FIFA Yüzyılın Oyuncusu ödülünü kazandı.
Santos’ta futbola başlayış
Pele on beş yaşındayken Santos, on altı yaşındayken Brezilya millî futbol takımı için oynamaya başladı. On yedi yaşındayken 1958 Dünya Kupası finalinde attığı gol, onu bir Dünya Kupası finalinde gol atan en genç futbolcu yaptı. Brezilya 1962 Dünya Kupası'nda da şampiyon oldu ancak Pele grup aşamasında sakatlandığı için turnuvanın geri kalanında oynayamadı. 1970 Dünya Kupası'nda dört gol yedi asistle oynayarak üçüncü şampiyonluğun merkezinde yer aldı. On dört yıllık millî takım kariyerinde üç Dünya Kupası (1958, 1962, 1970) kazandı ve tarihte bunu başarabilen tek futbolcu oldu.
92 maçta attığı 77 golle Neymar ile birlikte Brezilya'nın en çok gol atan iki futbolcusundan biridir.
Kulüp kariyerinin büyük çoğunluğu Santos'ta geçiren Pele, orada toplamda yirmi beş kupa kazandı. 1962'de kulübüne tarihinin ilk Libertadores kupasını kazandırdı, ardından 1963'te tekrar şampiyon oldu. Libertadores şampiyonu olarak oynadığı iki Kıtalararası Kupa finalinde (1962, 1963) sırasıyla Benfica ve Milan'a karşı oynadığı dört maçta dokuz gol attı; Santos iki finali de kazandı. Kariyerinin son iki yılını New York Cosmos'ta geçirdi ve giydiği on numaralı forma emekliye ayrıldı.
Yoksulluğun azaltılması ve imkânı olmayan çocukların eğitime erişmesi için kendi vakfını kuran Pele, ayrıca 1995'ten 1998'e kadar Brezilya’nın Spor Bakanlığını yaptı.
Neden Pele dendi?
Pele, 23 Ekim 1940'ta doğdu. Aile tarafından Pepe takma adıyla çağrılırdı ama kuzenleri ve küçük arkadaşları tarafından yaramaz anlamına gelen 'Peli lakabı takıldı, bu lakap zamanla Pele oldu. 11 yaşında keşfedilene kadar ayakkabı parlatıyor, Sao Paulo eyaletinin sokaklarında gazete veya paçavralarla dolu bir çorabı tekmeleyerek futbol oynuyordu. 4 yıl sonra onu keşfeden De Brito, bir gün Santos'un yöneticilerine "Bu çocuk dünyanın en iyi futbolcusu olacak" dedi. Sonraki sezonda Pele bu sözü doğruladı.
Kariyerine Brezilya Ligi'nin o zamanların en iyi takımlarından Santos'ta başlayıp ve yine ünlü bir kulüp olan Cosmos'ta bırakmıştır.
Futbol tarihinde en çok gol kralı olan futbolcuydu. Cosmos forması ile bir sezon boyunca ligde 52, kupada 12 gol kaydederek "en fazla gol atan gol kralı" olarak futbolu bıraktı.
Nijerya’daki iç savaşa gösteri maçı için ara verildi
Pele'nin şöhreti o kadar büyüktü ki, 1967'de Nijerya'daki bir iç savaşın tarafları, ülkede bir gösteri maçı oynayabilmek için kısa bir ateşkes yapmayı kabul etti. 1997'de Britanya Kraliçesi II. Elizabeth tarafından şövalye ilan edildi.
Oyunun Kuzey Amerika'da yaygınlaşmasına yardımcı olmak için Washington'ı ziyaret ettiğinde elini ilk uzatan ABD başkanı oldu.
Ev sahibi ziyaretçisine "Benim adım Ronald Reagan, Amerika Birleşik Devletleri'nin başkanıyım. Ama kendinizi tanıtmanıza gerek yok çünkü herkes Pele'nin kim olduğunu biliyor" dedi.
Pele, Brezilya'nın ilk modern siyah ulusal kahramanıydı, ancak zengin ve güçlülerin beyaz azınlıktan gelme eğiliminde olduğu bir ülkede nadiren ırkçılıktan söz etti. Bu da en çok eleştirildiği konu oldu.
Bir başka olayda Brezilya Ligi'nde oynanan bir maçta Pele'nin oyundan atılması sonrası taraftarlar isyan etmiş ve hakemi zor durumda bırakmıştır. Bunun üzerine Pele 15 dakika sonra oyuna tekrar dönmüştür. Bu olayda en dikkat çeken şey ise hakem hakkında hiçbir cezai işlem uygulanmaması hatta hakemin takdir edilmesidir.
2013 FIFA Ballon d'Or Prix d'Honneur ödülünü ilk kez alan oyuncudur.
Son sözü Brezilya Milli takımının bugünkü yıldızlarından birine bırakalım: Neymar efsanenin ardından şunları söyledi: "Pele'den önce 10 sadece bir sayıydı. Bu cümleyi bir yerde, hayatımın bir noktasında okumuştum. Ama bu güzel cümle eksik. Pele'den önce futbol sadece bir spordu diyebilirim. Pele her şeyi değiştirdi. Futbolu sanata, eğlenceye dönüştürdü. Fakirlere, siyahlara ve çoğunlukla Brezilya'ya görünürlük verdi. Futbol ve Brezilya, Kral sayesinde statüsünü yükseltti! O gitti ama büyüsü kaldı. Pele sonsuza kadar!!"
