Ebeveynlerin çocuklarında gözlemlediği dikkat dağınıklığı ve konsantrasyon eksikliği her zaman pedagojik nedenlerden kaynaklanmıyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Kemal Yıldırım, halk arasında göz tembelliği olarak bilinen ambliyopinin, çocukların hem okul başarısını hem de sosyal gelişimini tehdit ettiğini vurguluyor.

GÖZ TEMBELLİĞİ (AMBLİYOPİ) NEDİR?

Göz tembelliği, göz ile beynin koordineli bir şekilde çalışamaması sonucu ortaya çıkan bir görme kaybıdır. Genellikle tek gözde görülse de, tedavi edilmediği takdirde derinlik algısında ciddi kayıplara yol açabilir. Bu durum, çocuğun üç boyutlu dünyayı algılamasını ve nesnelerin mesafesini tayin etmesini zorlaştırır.

HASTALIĞI TETİKLEYEN 3 KRİTİK ETKEN

Göz tembelliğinin gelişiminde özellikle üç ana faktör rol oynamaktadır:

  1. Şaşılık: Gözlerin hizalanmaması sonucu beyne çift veya bulanık görüntü gitmesi, beynin bir gözü devre dışı bırakmasına ve o gözün tembelleşmesine neden olur.

  2. Kırma Kusurları: Miyopi, hipermetropi veya astigmatizma gibi kusurlar nedeniyle bir gözün diğerinden daha az görmesi.

  3. Katarakt: Göz lensinin şeffaflığını yitirmesiyle oluşur ve çok hızlı ilerlediği için acil cerrahi müdahale gerektirir.

DAVRANIŞSAL BELİRTİLERE DİKKAT!

Çocuklarda göz tembelliği dışarıdan bakıldığında her zaman fiziksel bir belirti vermeyebilir. Op. Dr. Kemal Yıldırım, ebeveynlerin şu davranış değişimlerini takip etmesi gerektiğini belirtiyor:

  • Sık sık göz kırpma veya gözleri kısarak bakma,

  • Objelere çok yakından bakma veya başı yana eğerek odaklanma,

  • Odaklanma problemi ve çabuk yorulma,

  • Koordinasyon gerektiren oyunlarda (top yakalama vb.) başarısızlık,

  • Sürekli yaşanan baş ağrıları.

ERKEN TANI HAYAT KURTARIYOR

Göz tembelliğinde tedavi başarısı yaşla doğrudan ilgilidir. Doğumdan hemen sonra yapılan ilk muayene ve sonrasında 3-4 yaşlarında tekrarlanan kontroller, kalıcı görme kaybının önüne geçilmesini sağlar.

TEDAVİ YÖNTEMLERİ: KAPAMA VE CERRAHİ

Tedavi süreci, öncelikle tembelliğe neden olan kırma kusurunun gözlükle düzeltilmesini kapsar. Eğer gözlük yeterli olmazsa, kapama tedavisi uygulanır. Bu yöntemde sağlıklı göz belirli sürelerle kapatılarak, tembel olan gözün çalışması ve beynin bu gözden gelen sinyalleri işlemesi sağlanır. Şaşılık ve katarakt gibi durumlarda ise cerrahi müdahale önceliklidir.