Yeni bir araştırma, torun bakmanın yaşlılarda bilişsel gerile-meye karşı koruyucu bir kalkan görevi görebileceğini gösteriyor. Ancak bu bulgu, torun sorumluluğu üstlenen 60 yaş üstü bireylerde depresyon riskinin önemli ölçüde arttığını saptayan bir diğer araştırmanın hemen ardından gelerek konunun madalyonun öteki yüzünü de tartışmaya açıyor.
Büyükanneler ve büyükbabaların torunlarına ödevlerinde yardım etmesi, yemek hazırlaması ya da onları parka veya okula götürmesi oldukça yaygın. Amerikan Psikoloji Derneği tarafından yayınlanan yeni bir çalışma, bu basit aktivitelerin ve torunlarla düzenli olarak ilgilenmenin, yaşlı bireylerde daha iyi sözel akıcılık ve epizodik hafıza (kişisel geçmişteki olayları hatırlama becerisi) ile ilişkili olabileceğini ortaya koydu.
Çalışmanın başyazarı ve Hollanda’daki Tilburg Üniversitesi’nden Flavia Chereches, “Bizi en çok etkileyen bulgu, torunlara bakan bir büyükanne ya da büyükbaba olmanın, bakımın ne sıklıkta yapıldığından ya da torunlarla tam olarak ne yapıldığından daha önemli görünmesiydi,” dedi.
Araştırma, yaş ortalaması 67 olan ve 50 yaşın üzerindeki 2 bin 887 büyükanne ve büyükbabayı inceledi. Katılımcıların tamamı çalışma süresince bilişsel olarak sağlıklıydı ve bağımsız şekilde yaşıyordu. Katılımcılara 2016 ile 2022 yılları arasında üç kez anket sorularını yanıtladı ve bilişsel testlere tabi tutuldu. Onlara, çocukların ebeveynleri olmadan torunlarına ne sıklıkla baktıkları ve genellikle ne zaman bakım verdikleri soruldu: okul tatillerinde, hafta sonlarında, hafta içi günlerde ya da yıl boyunca. Katılımcıların yaklaşık yüzde 56’sı, yıl boyunca torunlarına baktığını söyledi.
Araştırmacılar, sadece sıklığın değil, yapılan aktivitelerin türünün de anlaşılmasının kilit önemde olduğunu vurguladı. Oyun oynamak ya da ödevlere yardım etmek, daha iyi sözel akıcılık ve daha güçlü epizodik hafıza ile ilişkilendirildi. Torunlarını sık sık okuldan alan büyükanneler ve büyükbabalar da daha yüksek sözel akıcılık sergiledi.
