Özellikle en düşük gelir grubunda sağlık giderlerinin daha ağır hissedildiği belirlendi. Veriler, gelir seviyesi arttıkça sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştığını, düşük gelirli hanelerde ise harcamaların daha belirgin bir yük oluşturduğunu gösterdi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin “Sağlık Modülü” sonuçlarını yayımladı. Verilere göre, doktor muayene ve tedavi harcamaları hanelerin yüzde 6,1’i için “çok”, yüzde 50,2’si için ise “biraz” yük oluşturdu. Hanelerin yüzde 40,9’u bu kalemde yük hissetmediğini belirtti. Diş muayene ve tedavi harcamalarının ise hanelerin yüzde 5,3’üne çok, yüzde 37,2’sine biraz yük getirdiği tespit edildi. İlaç harcamalarında da benzer bir dağılım görüldü; hanelerin yüzde 5’i çok, yüzde 50,9’u biraz yük hissettiğini ifade etti.
Gelir düzeyi belirleyici oldu
Sağlık harcamalarının haneler üzerindeki etkisi gelir gruplarına göre farklılaştı. En düşük yüzde 20’lik gelir grubunda yer alan hanelerin yüzde 62,9’u doktor muayene ve tedavi giderlerinin yük oluşturduğunu belirtirken, bu oran en yüksek gelir grubunda daha düşük seviyede gerçekleşti. Diş tedavisine harcama yapmama oranı düşük gelir grubunda yüzde 45,4 ile dikkat çekerken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 25,5’e geriledi. Bu tablo, gelir seviyesi arttıkça diş sağlığı hizmetlerine erişimin de yükseldiğini ortaya koydu.
Fiziksel aktivite düşük seviyede
Modül kapsamında 15 yaş ve üzeri fertlerin çalışma ve yaşam alışkanlıklarına ilişkin veriler de paylaşıldı. Çalışanların yüzde 29,4’ünün oturarak, yüzde 45,5’inin ayakta durarak çalıştığı belirlendi. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olmayanların yüzde 31,7’si çoğunlukla oturarak çalışırken, risk altındaki fertlerde ağır işte çalışma oranının daha yüksek olduğu görüldü. Öte yandan fertlerin yüzde 63,3’ünün haftalık yaşamında düzenli fiziksel aktiviteye zaman ayırmadığı tespit edildi. En az 10 dakika süren fiziksel aktiviteyi haftada bir veya daha sık yapanların oranı sınırlı kaldı.
Günlük faaliyetlerde genel tablo olumlu
15 yaş ve üzeri fertlerin büyük bölümü temel günlük faaliyetlerde zorlanmadığını beyan etti. Katılımcıların yüzde 96,9’u iletişim kurmada, yüzde 95,8’i öz bakımında sorun yaşamadığını belirtti. Görme, yürüme ve hatırlama faaliyetlerinde zorlanma oranları diğer alanlara göre daha yüksek seyretti. Veriler, sağlık harcamalarının özellikle düşük gelir gruplarında daha belirgin bir yük oluşturduğunu ortaya koyarken, fiziksel aktivite ve yaşam tarzı göstergelerinde ise iyileştirme alanlarının bulunduğuna işaret etti.
