Kadın sağlığını tehdit eden rahim ağzı kanserine karşı en güçlü silah olan HPV aşısı, küresel sağlık stratejilerinde artık sadece kadınları değil, tüm toplumu kapsayan bir koruma kalkanı olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, aşının erkeklerde de uygulanmasının hem toplumsal bağışıklığı güçlendireceği hem de erkeklere özgü kanser türlerini engelleyeceği konusunda kritik uyarılarda bulunuyor.
RAHİM AĞZI KANSERİ BAZI ÜLKELERDE TARİHE KARIŞIYOR
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Emre Günakan, HPV (İnsan Papilloma Virüsü) aşısının başarısına dair çarpıcı veriler paylaştı. Aşılama programlarını ulusal politika haline getiren Avustralya gibi ülkelerde, rahim ağzı kanserinin tamamen yok olma aşamasına geldiğini belirten Günakan, aşının sadece bireysel değil, kamusal bir başarı hikayesi sunduğunu ifade etti.
ERKEKLERDE GÖRÜLEN KANSER TÜRLERİNE KARŞI ETKİLİ
Toplumdaki yaygın inanışın aksine HPV virüsünün sadece kadınları etkilemediğini vurgulayan Doç. Dr. Günakan, aşının erkek bireyler üzerindeki koruyucu etkisinin toplumsal farkındalık açısından kilit rol oynadığını söyledi. Aşının sadece rahim ağzı kanserini önlemekle kalmadığı, aynı zamanda erkeklerde görülen penis ve anüs kanserleri ile yaşam kalitesini düşüren genital siğillerin oluşumunu da ciddi oranda azalttığı kaydedildi. Uzmanlar, erkeklerin aşılanmasının virüsün yayılım zincirini kırarak kanserle mücadelede toplumsal bir katılım sağlayacağına dikkat çekiyor.
TARAMA YÖNTEMLERİNDE YENİ ALTIN STANDART
Virüsün 200’den fazla tipi bulunduğunu ve her enfeksiyonun kansere yol açmadığını belirten Günakan, bağışıklık sisteminin birçok tipi temizleyebildiğini ancak kalıcı enfeksiyonların risk taşıdığını hatırlattı. Erken teşhiste Nobel ödüllü tarama yöntemlerinin önemine değinen uzman, günümüzde HPV DNA testlerinin Pap-smear testine göre bir adım daha öne çıktığını belirtti. Rahim ağzı kanserlerinin %95’ten fazlasında bu virüsün tespit edildiğini söyleyen Günakan, sonuçların normal olması durumunda HPV testinin 3 yılda bir, ko-test (ikili test) yönteminin ise 5 yılda bir uygulanabileceğini ifade etti.
AŞILAMA TAKVİMİ VE GELECEK STRATEJİSİ
Kanseri tamamen yok etmenin yolunun çocukluk çağından itibaren planlanmış aşılama ve okul eğitimlerinden geçtiği belirtiliyor. Güncel protokollerde 9’lu aşının, 15 yaş altındaki bireylerde 2 doz, 15 yaş üzerindeki bireylerde ise 3 doz olarak uygulanması öneriliyor. Uzmanlar, aşılama yaygınlaşsa bile düzenli jinekolojik kontrollerin ve tarama testlerinin ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çiziyor.
