Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ankara Ticaret Odası’nda düzenlenen ‘Yasa Dışı Ticaretle Mücadele Konferansı’nda yaptığı konuşmada, yasa dışı ticaretin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda toplumsal ve güvenlik boyutları olan çok yönlü bir sorun olduğuna dikkat çekti. Yasa dışı ticaretin sahte ürünler yoluyla tüketici sağlığını ve güvenliğini tehdit ettiğini vurgulayan Bolat, bu durumun aynı zamanda üretim, istihdam, vergi gelirleri ve döviz kaybı açısından ülke ekonomisini zafiyete uğrattığını ifade etti. Bolat, yasa dışı ticaretin yasal zeminde faaliyet gösteren üretici ve ticaret erbabı için ciddi bir haksız rekabet ortamı oluşturduğunu belirterek, kayıt dışı ekonomiyi besleyen bu yapının toplumsal refahı da olumsuz etkilediğini dile getirdi. Kaçakçılık ve yasa dışı ticaretin organize suç örgütlerini güçlendirdiğini söyleyen Bolat, bu durumun kamu düzeni ve güvenliği açısından da önemli bir tehdit oluşturduğunu kaydetti.
Yasal ticaret destekleniyor, kaçakçılıkla mücadele sürüyor
Ticaret Bakanlığı olarak bir yandan yasal mevzuatlara uygun ticaretin kolaylaştırılmasını teşvik eden uygulamaları hayata geçirdiklerini, diğer yandan ise yasa dışı ticaretle mücadeleyi kararlılıkla sürdürdüklerini vurgulayan Bolat, devletin kamu hizmetlerini sürdürebilmesi için hayati öneme sahip olan vergi gelirlerinin korunmasının da bu mücadelenin temel unsurlarından biri olduğunu söyledi. Yasa dışı ticaretin vergi kaybına yol açarak kamu hizmetlerine ayrılan kaynakları azalttığını belirten Bolat, bu nedenle söz konusu alanla mücadelenin tavizsiz bir şekilde yürütülmesi gerektiğini ifade etti. Bolat, “Yasal ticareti her zaman destekliyoruz. Ekonomik büyümenin ticaretin artmasıyla gerçekleştiğine inanıyoruz. Yasa dışı ticarete ise kesinlikle geçit vermiyoruz” dedi.
Gümrüklerde dijitalleşme ve modernizasyon
Yasal ticaretin önünü açmak amacıyla ticaretin kolaylaştırılması, gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi ve hızlandırılması yönünde önemli adımlar attıklarını kaydeden Bolat, son yıllarda hayata geçirilen teknik, dijital ve yasal düzenlemelere dikkat çekti. Bu kapsamda Yetkilendirilmiş Yükümlü Sistemi, Tek Pencere Sistemi, İzinli Gönderici uygulamaları, Liman Tek Pencere Sistemi ve Havayolu İşletmelerinin Dijitalleştirilmesi Projesi gibi birçok çalışmanın devreye alındığını ifade etti. Gümrük idarelerinin altyapılarını güçlendirmek ve fiziki kapasitelerini artırmak amacıyla kapsamlı modernizasyon projelerinin hayata geçirildiğini belirten Bolat, bu çalışmaların halen devam ettiğini söyledi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile iş birliği içinde 19 kara sınır kapısında modernizasyon ve dijitalleşme çalışmalarının tamamlandığını vurgulayan Bolat, gelinen noktada Türkiye’nin gümrük kapılarının dünyada örnek gösterilen gümrük yönetimleri arasına girdiğini ifade etti.
Ağrı-Gürbulak gümrük kapısı yenilendi
Türkiye’nin Orta Asya’ya açılan en önemli kapılarından biri olan Ağrı-Gürbulak Gümrük Kapısı’ndaki modernizasyon ve yenileme çalışmalarının da tamamlandığını açıklayan Bolat, bu kapının hem fiziki altyapısı hem de teknolojik donanımıyla çağdaş bir yapıya kavuşturulduğunu söyledi. Bolat, önümüzdeki haftalarda Ağrı-Gürbulak Gümrük Kapısı’nın resmi açılışının gerçekleştirileceğini belirtti. Yapılan yatırımlar sayesinde gümrük işlemlerinin daha hızlı, güvenli ve etkin bir şekilde yürütüldüğünü dile getiren Bolat, bu durumun hem ihracatçılar hem de ithalatçılar açısından ciddi kolaylıklar sağladığını kaydetti.
Kaçakçılıkta rekor yakalamalar
Yasa dışı ticaret ve kaçakçılıkla mücadelede elde edilen sonuçlara da değinen Bakan Bolat, gümrük muhafaza ekiplerinin son yıllarda önemli başarılara imza attığını söyledi. Bolat, 2022 yılında 12 milyar lira olan yasa dışı ticaret ve narkotik yakalama tutarının 2023 yılında 23 milyar liraya yükseldiğini belirtti. Bu rakamın 2024 yılında 55 milyar 178 milyon liraya çıktığını kaydeden Bolat, 2025 yılında ise yüzde 79 artışla 98,5 milyar liraya ulaşıldığını açıkladı. Neredeyse 100 milyar liralık yakalamanın, yürütülen mücadelenin ne denli kararlı ve etkin olduğunu ortaya koyduğunu belirten Bolat, bu tutarın 53 milyar 655 milyon liralık bölümünün ticari eşya kaçakçılığına, yaklaşık 45 milyar liralık bölümünün ise narkotik yakalamalarına ait olduğunu ifade etti. Miktar bazında ise 33,6 ton uyuşturucu maddenin yakalanarak imha edildiğini ve sorumluların adli makamlara teslim edildiğini söyledi.
Dijital kayıt dışılığa sıkı denetim
Kayıt dışı ticaretin hızla şekil değiştirdiğini ve denetimin en zor olduğu alanların başında dijital mecraların geldiğini vurgulayan Bolat, günümüzde kayıt dışılığın yalnızca faturasız satışla sınırlı kalmadığını ifade etti. Dijital platformlar üzerinden tüketiciyi yanıltan ve haksız kazanç elde eden uygulamalarla da yoğun bir mücadele yürüttüklerini belirten Bolat, bu kapsamda Reklam Kurulu’nun aktif rol oynadığını söyledi
