Trabzon Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki Mehmet Cengiz Kadın Yaşam ve İstihdam Merkezi, geleneksel el sanatlarını modern tasarımlarla geleceğe taşıyor. Merkezdeki atölyelerde bir araya gelen kadınlar, mavi yıldız, kirpikli zambak, zifin ve vargit çiçeği gibi koruma altındaki endemik bitkileri, titiz bir Ar-Ge sürecinin ardından kumaşlara, takılara ve kıyafetlere nakşediyor. Bu özel tasarımlar, hem birer sanat eseri hem de turizme kazandırılan değerli birer hediyelik eşya niteliği taşıyor.
ÜRETİM SÜRECİNDE ATMA TÜRKÜ VE MANİ GELENEĞİ
Merkezde üretim sadece teknik bir süreçten ibaret değil; Karadeniz’in ruhunu yansıtan atma türküler ve maniler de bu sürecin bir parçası. Kadınlar, işledikleri bitkilerin özelliklerine göre doğaçlama türküler söyleyerek kültürel mirası yaşatıyor. Sosyal Hizmetler Daire Başkanı Esengül Kibar, bu atmosferi, "Uluslararası Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınmış olan mavi yıldız çiçeğini bir kıyafet üzerinde tasarladık. Yayla göçlerini temsil eden Vargit çiçeğini de kıyafette broşlarda ve takılarda işliyoruz. Ürün tasarımları yapılırken atma türküler de söylenmeye başlıyor. İnsanlar burada üretirken, bir taraftan da sosyo-psikolojik anlamda kendini rahatlatıyor" sözleriyle aktardı.
KAZAZİYE SANATI ENDEMİK BİTKİLERLE YENİDEN YORUMLANIYOR
17 yıllık kazaziye ustası Havva Memiş, çocukluğunda "yayla karanfili" olarak bildiği kirpikli zambağın sadece Doğu Karadeniz’de yetişen endemik bir tür olduğunu keşfettiklerini belirterek, bu figürleri "aşk düğümü" gibi geleneksel tekniklerle birleştirdiklerini söylüyor. Diğer bir usta Emine Adanur ise işin duygusal boyutuna dikkat çekerek, "Çalışma esnasında işlediğim endemik bitkilerin özelliklerine göre atma türküler yazarak ve söyleyerek zenginleştirmeye çalıştım. Arkadaşlarım da çok beğendi. Bu işi yaparken çok mutlu oluyorum" dedi.
KADIN GİRİŞİMCİLER AĞI VE SOSYAL DAYANIŞMA
Merkez, haftalık 520 kadının meslek eğitimi aldığı dev bir istihdam kapısına dönüşmüş durumda. Hasır-kazaziye tasarımı, yöresel bez dokuma ve tezhip gibi pek çok alanda eğitim alan kadınlar, hem aile ekonomisine katkıda bulunuyor hem de Karadeniz kadınının dayanışma gücünü tüm dünyaya sergiliyor.
TRABZON'da Mehmet Cengiz Kadın Yaşam ve İstihdam Merkezi’nde kadınlar, el sanatları üretim sürecini kültürel bir ritüele dönüştürüyor. Mavi yıldız, kirpikli zambak, zifin ve vargit çiçeği gibi endemik bitkileri, kumaş, takı ve kıyafetlere işleyen kadınlar, bitkilerin özelliklerine göre atma türkü ve maniler hazırlayarak geleneksel kültürü yaşatıyor.
Trabzon Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren Mehmet Cengiz Kadın Yaşam ve İstihdam Merkezi’nde kadınlar hem meslek öğreniyor hem de kültürel mirası üretimle buluşturuyor.
Merkezde kurulan 5 farklı atölyelerde kadınlar; hasır-kazaziye takı tasarımı, geleneksel el sanatları, yöresel bez dokuma, moda tasarımı, kadın giysi hazırlama, kağıt rölyef, tezhip ve ahşap boyama alanlarında eğitim alıyor.
Trabzon'a özgü endemik bitkilerden esinlenerek ürünler de tasarlıyor. Mavi yıldız, vargit çiçeği, kirpikli zambak ve zifin çiçeği gibi endemik bitkiler, kumaş ve kıyafetlere işlenip, bitkilerin özelliklerine göre atma türkü ve maniler hazırlanıyor.
Atölyelerde üretim sırasında doğaçlama söylenen türküler, Karadeniz kültürünün yaşatılmasını sağlarken, kadınlar arasındaki sosyal dayanışmayı da güçlendiriyor.
