İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, iklim değişikliğiyle aşırı hava olaylarının yüzde 40-50 arttığını belirterek, afet öncesi yapılan her 1 liralık yatırımın Türkiye’de 15 liralık kaybı önlediğini söyledi. Kadıoğlu, afet riskinin tehlike, maruziyet ve etkilenebilirliğin çarpımıyla ortaya çıktığını, iklim değişikliğinin bu riski büyüttüğünü vurguladı. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) 2022 raporuna göre, dünya genelinde aşırı hava olaylarının sıklığının yüzde 40-50 arttığını aktaran Kadıoğlu, Türkiye’de özellikle Karadeniz, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde sel ve taşkınların daha sık ve şiddetli yaşandığını, sıcak hava dalgaları ile kuraklık dönemlerinin uzadığını söyledi.
‘Türkiye için oran 1’e 15’
Birleşmiş Milletler Afet Riski Azaltma Ofisi (UNDRR) verilerine göre küresel zararların yüzde 90’ının çoklu tehlike olaylarından kaynaklandığını ifade eden Kadıoğlu, afet yönetiminde önleyici yatırımların en rasyonel yaklaşım olduğunu belirtti. AFAD ve Dünya Bankası verilerine göre, afet öncesi harcanan her 1 liranın, afet sonrası 7 ila 15 lira arasında kaybı önlediğini kaydeden Kadıoğlu, Türkiye için bu oranın 1’e 15 olduğunu söyledi.
‘Gerçek başarı enkaz kaldırmak değil’
Yerel yönetimlerin afet ve iklim uyumuna ayırdığı bütçenin genellikle yüzde 1’in altında kaldığını dile getiren Kadıoğlu, bu oranın en az yüzde 2-3, uzun vadede yüzde 5 olması gerektiğini vurguladı. İzmir’de dere ıslahı ve yeşil alan çalışmalarıyla sel kaynaklı kayıpların yüzde 25 azaldığını, Rotterdam’daki sünger şehir uygulamalarının taşkın riskini yüzde 30 düşürdüğünü aktardı. Doğa tabanlı çözümlerin afet direncini yüzde 30’a kadar artırabildiğini belirten Kadıoğlu, afet sonrası yeniden inşada geçmiş verilere göre hareket edilmesinin büyük hata olduğunu söyledi. Kadıoğlu, “Gerçek başarı enkaz kaldırmak değil, enkaz oluşmasını engellemektir. Önleyici politika hem ekonomik hem ahlaki bir zorunluluktur.” dedi.
