Evimizin arka tarafında bulunan binanın kot farkından dolayı çatısını görebiliyoruz.
Farklı kuş türlerinin uğrak yeri olan çevremizdeki binaların çatıları gibi burada da başta martı ve güvercin olmak üzere çeşitli kuşların doğal yaşamını (!) inceleyebiliyoruz.
Her yıl Nisan, Mayıs ayları martıların yavrulama dönemi. Bizim görebildiğimiz çatıdaki martı da yavruluyor. Her yıl aynı martı mı, başka bir martı mı bilmiyorum. Ama yavruların yumurtadan çıkışından, uçuşa kadar olan süreç gözümüzün önünde cereyan ediyor.
Bu süreçte dikkatimi çeken en önemli unsur martı ailesinin örnek alınası ilişkisi.
Daha kuluçka döneminde anne ve baba martı korumacı yönlerini ortaya koyuyorlar. Yuvaya zarar verecek hiç bir canlının yaklaşmasına müsaade etmiyorlar. Beslenmede birbirlerine destek oluyorlar.
Asıl film yavruların yumurtadan çıkmasından sonra başlıyor.
Genelde anne martı başlarında bekliyor. Karga başta olmak üzere diğer kuşların yanaşmasına müsaade etmiyor. Onlara doğru pike uçuşları yaparak uzaklaştırıyor. Yavruların çatının ucuna gelmesi durumu söz konusu olursa bulunduğu bacadan çatının kenarına gelerek onları durduruyor.
Baba martı dışarıdan getirdiği yemi (muhtemelen balık), ağzından çıkararak ya da kusarak yavrulara veriyor. Bu arada yavrular minik gagalarıyla babalarının ağzındaki yemeklerinin çıkışına yardım ediyor. Uyanık olanlar en büyük parçayı kapıyor. Baba martı, yavrularının yemek kavgasına asla müdahale etmiyor. Adeta doğadaki mücadeleye onları hazırlıyor. Sağlam ve uyanıklar hayatta kalır, zayıflar ölür dercesine.
Yavrularının başında beklemekten yorulan ve acıkan anne martı bazen nöbeti babaya devrediyor. Gelirken de kursağında yavruları için beslenecek yemekle gelmeyi ihmal etmiyor.
Yavrular biraz büyüdükten sonra çatıda hoplayıp, zıplayarak adeta uçma çalışması yapıyorlar. Ebeveynler bunu sadece izliyorlar. Müdahalede bulunmuyorlar. Hatta çatı kıyısına gelseler bile bu defa önlerine geçmiyorlar. Sanki "Artık uçma zamanınız geldi" diyorlar.
Yavruların büyümesi döneminde genelde 3 olan sayıları 2'ye düşüyor. Demek ki zayıf olan birisi hayatını kaybediyor.
Filmin sonunu hiçbir zaman göremedim. Yavrular ne zaman yuvadan uçuyorlar, sonra ebeveynlerin yanlarına dönüyorlar mı bilmiyorum. Filmin tekrarı için ertesi yıl Nisan ayını bekliyorum.
Ebeveyn martılar, korumacılığın yanında, kontrollü denetim ve hayata hazır etmenin her tür örnek davranışını sergiliyorlar.
İnsanların çocuk eğitimi konusunda martılardan öğrenmesi gereken çok şey var.
XXX
Gelelim martıların doğal ortamlarını bırakıp, şehir merkezlerinde yaşama konusuna.
Bunun asıl sorumlusu insanlar. Çatılara atılan yiyecekler, açık çöp bidonları v.s. martıların kolay yemek ulaşım noktaları olmuş.
Denizlerde eskisi gibi balık bulamamaları, artan nüfusları; martıları yeni yiyecek yerleri aramaya itmiş durumda.
Böyle olunca da kendilerine en yakın yerleri bu amaç için değerlendiriyorlar.
Martıların beslenmesi neyse de, beslenme dışında yarattıkları var bir de.
Bunların başında uçuşları sırasında bıraktıkları dışkılarının, araçlarda bıraktığı hasar konusu var. Anında silinmeyen dışkılar, araç boyalarına zarar veriyor.
Gece yarısı uçuşlarında çıkardıkları sesler bir bebeği uykusundan uyandıracak desibelde.
Keşke martıları bıraksak da gerçek doğal yaşam yerlerinde hayat yerlerinde sürdürseler.
Bunun tek bir yolu var, beslenmelerinin merkezde olmadığını bilmelerini sağlamak.