İnebolu tarihi
Türkler sonrası
İstiklal Madalyası ve Yiğit İnebolu
1924 yılında, İstiklal Madalyası alan ilk ve tek ‘’İlçemiz’’ olan İnebolu’ya, Atatürk’ün önerisiyle TBMM tarafından ‘’Yiğit’’ unvanı verilmiştir. (İl olan diğer şehirlerimiz Kahramanmaraş 1925’te, Gaziantep ve Şanlıurfa ise daha sonra İstiklal Madalyası almışlardır.) İnebolu’lar, Yiğit unvanını, ‘’Bizler her Türk evladının yapacağı gibi vatani görevimizi yaptık, her Türk yiğittir, farkımız yoktur’’ mantığıyla kullanmamışlardır. Bu yüzden de, bu ilçemize hala sadece İnebolu denmektedir.
Türk İstiklâl Mücadelesi sırasında; işgal ordularının el koyduğu Osmanlı silah ve cephanesi İstanbul’dan bin bir güçlükle tekne ve takalarla İnebolu’ya getirilmiş, Mavnalarla (kayıklarla) sahile boşaltılmış, bu kutsal emanetler elden ele, yaşlı- genç, çocuk-kadın demeden, omuzlarda ve kağnılarla, İnebolu- Küre –Seydiler –Kastamonu yolu ile bağımsızlık Savaşı veren Kuvay-i Milliye güçlerine Ankara’ya ulaştırılmıştır.
Yiğit İnebolu’nun kahraman Kayıkçılarının; savaşta göstermiş olduğu bu takdire değer mücadele ve vatan için yapılan unutulmaz hizmetleri göz ardı edilmemiş, TBMM tarafından 11 Şubat 1924 tarihinde yapılan 99. oturumunda 66 numaralı Kanunla İnebolu Mavnacılar Loncasına, “Beyaz Şeritli İstiklâl Madalyası ve Beratı” taltif edilmiştir. İnebolu Mavnacılar Loncasına verilen bu beyaz şeritli altın madalya ve berat, kayıkçıların şahsında tüm İnebolu halkına verilmiş bir madalyadır. İnebolu kayıkçılarının gayret ve başarıları 9 Nisan 1924 tarihli TBMM kararıyla Beyaz Şeritli İstiklâl Madalyası ile ödüllendirilmiştir.
Cumhuriyet dönemi
1923’te Cumhuriyet’in ilanından sonra Yunan Hükûmeti ile yapılan mübadele anlaşmasından sonra ilçe çevresinden 2000 Rum Yunanistan’a göç ettirilmiş, bazı Rumlar İnebolu’daki köy isimleriyle aynı adı taşıyan köyler kurmuşlardır. Mübadele sonrası İnebolu’da Rum kalmamış, ilçedeki köylerin Rumca isimleri de Türkçeleştirilmiştir. Mübadele öncesinde burada yaşayan Rumların torunları tarafından ilçeye ziyaretler yapılmıştır.
Şapka ve Kıyafet Devrimi
Atatürk 23 Ağustos 1925’te Kastamonu’ya gelmiştir. Burada İnebolu heyetini kabul etmiş ve yapılan davet üzerine 25 Ağustos 1925 Salı günü saat 11.00’de Kastamonu’dan İnebolu’ya hareket etmiştir.
27 Ağustos 1925 Perşembe günü İnebolu Türk Ocağı’nda tarihi Şapka Nutku’nu söylemiştir. Mustafa Kemal Atatürk’ün İnebolu’ya 1 gün için gelip 3 gün kaldığı, Şapka ve Kıyafet Devrimi’nin ilk Nutkunu söylediği, “Bu serpuşun adına şapka denir” dediği 25-28 Ağustos tarihleri arasında her yıl törenler yapılmaktadır.
İnebolu Türk Ocağı, 1931 yılında kapatılmış ve bina halkevi olarak kullanılmaya başlanmıştır. 1951 yılında da Halkevlerinin kapatılmasıyla bina hazineye geçmiş; 1956’da belediyeye devredilmiş, vapur acentesi ve lokanta olarak işletilmiştir. 1999 yılında Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğüne devredilmiş, 2005’te başlayan restorasyon çalışmalarının ardından ziyarete açılmıştır. 2020 yılında ise müze olarak kullanılması üzerine çalışmalar başlatılmıştır.
Devamı haftaya…