Vasfi Mahir Kocatürk 1907 yılında Gümüşhane'de doğdu. Darüşşefaka Lisesinde okudu. 1930'da Mülkiye'yi bitirdi. Edebiyat Öğretmeni ve Müfettiş olarak çalıştı. 1950 ve 54'de Gümüşhane Milletvekili oldu. Yedi Meşaleciler Edebiyat Akımı'nın kurucularından biri oldu.

Halk şiirlerinin biçimsel özelliklerinden yararlanarak hece ölçüsüyle ulusal, epik, lirik şiirler yazmıştı. Manzum oyunlar denedi. Bir sanatçı olmaktan çok, edebiyatla ilgili kitap ve araştırmalarıyla tanındı.

Kocatürk, şiirlerinde daha çok vatanseverlik ve kahramanlık duygularını işledi. Şiirlerinde işlediği ikinci konu kırsal kesim insanının günlük hayatta karşılaştıklarının anlatımıydı. Şiirlerinden bir örnek sunuyorum: Sabah Türküsü

Gün doğdu, kıpkızıl karşı kavaklar,

Yosmam, uyku yetmedi mi?

Rüyadan gözünü açtı yapraklar,

Bağda pırıldıyor top yapıncaklar,

Uyan da kolumdan al sepetimi,

Yosmam uyku yetmedi mi?

Kapının üstünde asmalar yeşil,

Güllerin yürek biçimi,

Saksında kor olmuş iki karanfil

Uyan, ak elinle gözlerini sil,

Yorulan kolumdan al sepetimi,

Yosmam, uyku yetmedi mi?

Yakuttan salkımlar getirdim sana,

Mercandan al ibrişimi.

Kimi taneleri benziyor kana,

Altın damlaları düşmüş bir yana,

Uyan da kolumdan al sepetimi,

Yosmam, uyku yetmedi mi?

Kocatürk şiir kitaplarının yanı sıra liseler için edebiyat ders kitapları, dünya edebiyatını tanıtıcı kitaplar, çocuk yayınları ile bazı tercüme eserler yayımladı. Öğretmenlik mesleğini konu edinen Öğretmenin Ruhu, padişahların hayatlarını, kahramanlıklarını anlatan Osmanlı Padişahları adlı kitapları; deneme yazıları, hikâyeleri, makaleleri, vardır. Son yıllarını tamamen edebiyat tarihi alanındaki çalışmalara ayırmış ve tüm Türk Edebiyatı ürünlerini topluca ele alan Türk Edebiyat Tarihi adlı dev bir eser yaratmaya girişmişti. Edebiyat tarihini biyografi değil, edebi eser ve tahlile ayrılmış bir tür olarak değerlendirmişti.

Şair, oyun yazarı ve edebiyat araştırmacısı Vasfi Mahir Kocatürk'ün "Büyük Türk Edebiyatı Tarihi" adlı yapıtı tam 45 yıl sonra tıpkıbasım olarak yenilenen baskısıyla İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınevi'nden 2016'da yayınlandı.

Kocatürk, Orta Asya'dan günümüze kadar edebiyatımızı ele aldığı bu kitabında Türk edebiyatını 14. yüzyıla kadar Orta Asya ve Anadolu şeklinde coğrafyaya göre irdelemişti. Tanzimat'tan günümüze kadar gelen eserleri ve yazar/şairleri ise Tanzimat, Edebiyat-ı Cedide, Fecr-i Ati, Milli Edebiyat (Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı) başlıkları altında tiyatro, şiir, roman ve hikâye türlerine göre ayırdı.

Yazarların biyografik bilgilerine dipnotlarda yer verirken çalışmasının asıl metnini ise yapıtları titizlikle ve ayrıntıyla irdelediği değerlendirmelerine ayırdı.  Ele aldığı eserin konusunun kısa bir özetiyle birlikte metinden örnekler sundu. Kitap yalnız kronolojik bir edebiyat tarihi metni değil, bir edebiyat tarihi incelemesiydi. 

İlk basımı Vasfi Mahir Kocatürk'ün vefatından 3 yıl sonra, 1964'te yapılan Büyük Türk Edebiyatı Tarihi'nin 2. ve 3. baskıları da yazarın oğlu Prof. Dr. Utkan Kocatürk tarafından yapılmıştı.

Vasfi Mahir Kocatürk'ün şiir kitapları şunlar: Dağların Derdi (Yedi Meşaleciler'le birlikte, 1928),  On İnkılap (1935), Tunç Sesleri (1935), Geçmiş Geceler (1936), Bizim Türküler (1937), Ergenekon (1941),  Hayat Şarkıları (1965) Vasfi Mahir Kocatürk'ün  oyunları arasında Yaman (1933)  ve Sanatkar (1965)  bulunuyor. Deneme, inceleme ve antoloji çalışmaları şu kitaplarda yer aldı: En Güzel Türk Manileri (1933),  Lafonten Hikayaleri (1934), Şâheserler Antolojisi (1 cilt, 1934-1939),  Divan Şiiri Antolojisi (1947),  Osmanlı Padişahları (1949), Türk Edebiyatı Şâheserleri (1955), Tekke Şiiri Antolojisi (1955), Metinlerle Edebiyat (1955), Namık Kemal (1955) , Şiir Defteri (1958), Hikaye Defteri (1958) , Namık Kemal'in Şiirleri (1959), Ziya Paşa'nın Şiirleri (1959), Saz Şiiri Antolojisi (1963), Türk Nesri Antolojisi (1963), Meşhur Beyitler (1963),  Türk Edebiyat Tarihi (1964), Türk Edebiyatı Antolojisi (1967) 

Yukarıda şairin "Sabah Türküsü" şiirini verdim. Şiirlerinden örneklere "Yurt Türküsü" ile devam edeyim:

Güzel yurdum, dağlarım

 Uzaktan göresim gelir

 Keskin esen yellerine

 Kendimi veresim gelir.

Gözümde tüter damların,

 Sakız kokulu çamların,

 Türkü söyler akşamların;

 Bana kendi sesim gelir.

Su içtim kaynaklarından,

 Gölgelerinde uyudum,

 Kuşlarının söylediği

Şen türkülerle büyüdüm.

Ninniyle salladın beni,

Şefkatle kolladın beni,

 Sevginle bağladın beni;

 Güzel yurdum, güzel yurdum.

Vasfi Mahir Kocatürk 17 Temmuz 1961'de  öldü.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.